Istorijat
Tradicija korišćenja mineralnih voda u doba Rimskog carstva i Vizantije ostavila je tragove i na našim prostorima. Ostaci kaptažnih građevina, istorijski zapisi i kovani novac iz određenih vremenskih perioda pronađen na tim lokalitetima, svedoče o poznavanju i korišćenju mineralnih voda.
Korišćenje mineralnih voda nasleđuju Sloveni po dolasku na Balkan, zbog čega su i tadašnji vladari podizali svoje zadužbine nedaleko od izvora mineralnih voda.
Tokom 1846.godine izvršena je prva analiza vrnjačke mineralne vode, koja je štampana u Budimpešti pod naslovom " Bergermannische Reise in Serbien ". Proučavajući mineralne vode na teritoriji Srbije, u Vrnjce je došao Emerih Lindenmajer koji u "Opisu mineralnih voda u Kneževini Srbiji" vrnjačku vodu označava dobrom za piće i kupanje, proričući joj lepu budućnost.
Načelnik kruševačkog okruga Pavle Mutavdžić, da bi se izlečio od bolesti "otoka crne džigerice u najvećem stepenu", u Vrnjcima pravi kolibu i dubi kadu za kupanje. Nakon oporavka, želeo je da uradi nešto za Vrnjce. Smirivanjam spoljnopolitičke krize sa Turskom 1862. godine, počeo je da radi na formiranju udruženja za podizanje banje u Vrnjcima. Godine 1868. 14. jula, formirano je "Osnovatelno fundatorsko društvo kiselovruće vode u Vrnjcima". Izvršena je kaptaža i izgrađen bazen od dasaka sa odeljenjem za presvlačenje u kome se moglo kupati 35 ljudi, postavljene česme za piće tople i hladne vode. 1869. godine društvo je otvorilo prvu zvaničnu turističku sezonu.
Godine 1883 kada je banja proglašena državnom, dobija prvo kupatilo od čvrstog materijala po nacrtu inženjera Braljinca, a u narednoj deceniji i Državnu gostionicu, vilu generala Belimarkovića, Kursalon i dr. Novo toplo kupatilo sagrađeno je 1904. godine, a 1914. Vrnjačka Banja je proglašena najuređenijom banjom u Srbiji.
Posle Prvog svetskog rata beleži se nagli uspon Vrnjačke Banje čiji će vrhunac biti dostignut krajem tridesetih godina 20.veka. Na njen uspon i razvoj nije uticao period ekonomske krize na šta ukazuje izgradnja modernih vila, sanatorijuma, modernog kupatila kao i proširenja i uređenja banjskih parkova. 1935. godine zabeležena je poseta 28.080 gostiju, što je bilo daleko najviše u odnosu na sva druga turistička mesta u tadašnjoj Jugoslaviji. Najveću posetu Banja je imala 80-ih godina, blizu 200 000 posetilaca.
